AGN-y

ALMA i kosmiczny pączek

Radioteleskopy sieci ALMA wykonały mapę obracającego się, pełnego pyłu pierścienia leżącego wokół supermasywnej czarnej dziury. Istnienie takich struktur w kształcie pączków z dziurką zostało zasugerowane już wiele lat temu, ale teraz po raz pierwszy teoria ta doczekała się jednoznacznego potwierdzenia. Jest to ważny krok w zrozumieniu wspólnej ewolucji masywnych czarnych dziur i ich galaktyk macierzystych.

ALMA obserwuje wypływy z bardzo jasnej galaktyki świecącej w podczerwieni

Astronomowie korzystający z ALMA zaobserwowali po raz pierwszy wypływ pojawiający się w jednym z jąder Arp 220. Jest to najbliższa Ziemi, bardzo jasno świecąca w podczerwieni galaktyka, powstała w wyniku zderzenia dwóch galaktyk, które są obecnie w procesie łączenia. Chociaż obiekt ten był przedmiotem obszernych badań, jego zwartość i zaciemnienie stanowiły do tej pory dla astronomów wyzwanie. ALMA zaobserwował wypływ z jednego z jąder w trzech wymiarach (prędkość oraz dwuwymiarowa informacja przestrzenna).

Geometria dysków akrecyjnych czarnych dziur

Supermasywne czarne dziury o masie milionów a nawet miliardów Słońc znajdują się w jądrach większości galaktyk, w tym także naszej Drogi Mlecznej. Torus gazu i pyłu krąży wokół czarnej dziury (przynajmniej według większości teorii) i promieniuje w świetle ultrafioletowym, gdy materia opadająca w kierunku czarnej dziury ogrzewa dysk do milionów stopni. Proces akrecji może również zasilać wyrzucanie dżetów strumieni szybko poruszających się naładowanych cząstek. Takie aktywnie akreujące materię supermasywne czarne dziury w galaktykach nazywa się aktywnymi jądrami galaktycznymi (AGN).

Pierścień wokół galaktycznej czarnej dziury

Astronomowie przyjrzeli dokładniej pobliskiej galaktyce i odkryli w niej pewną nietypową strukturę. Jej obecność rzuca nowe światło na związek pomiędzy czarnymi dziurami i ich macierzystymi galaktykami.

SOFIA odkrywa chłodny pył wokół energetycznie aktywnej czarnej dziury

Badacze z Uniwersytetu Texas San Antonio korzystając z danych obserwacyjnych ze Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy (Stratosferyczne Obserwatorium dla Astronomii Podczerwonej - SOFIA) odkryli, że pył otaczający aktywną, wygłodniałą czarną dziurę, jest znacznie bardziej zwarty, niż wcześniej sądzono.

Pyliste kokony czarnych dziur w mergerach galaktycznych

Okazuje się, że czarne dziury zlewających się ze sobą galaktyk (tzw. mergerów) są spowite w pylisto-gazowe płaszcze. Tak bardzo, że nie widzimy ich! Obecność towarzyszących tym obiektom procesów akrecji w rzeczywistości zdradza tylko wysokoenergetyczne promieniowanie rentgenowskie. Czy właśnie tak powstają AGN-y?
Subscribe to RSS - AGN-y