28 stycznia 1986 r. prom kosmiczny Challenger, lecąc w misji STS-51-L, rozpadł się 73 sekundy po starcie z Przylądka Canaveral na Florydzie. Zginęła cała siedmioosobowa załoga. Był to pierwszy taki wypadek podczas programu promów kosmicznych, które do tej pory były uważane za dość bezpieczny sposób eksploracji przestrzeni kosmicznej.
Na ten dzień wiele osób czekało od dawna, bo sam lot miał być pod kilkoma względami niezwykły. Na pokładzie promu kosmicznego po raz pierwszy w historii znalazła się nauczycielka wybrana w ramach ogólnokrajowego programu, mającego na celu edukację kosmiczną, w tym lekcje prowadzone prosto z ziemskiej orbity dla milionów uczniów – Christa McAuliffe. Poza udziałem w misji "cywila" warto też wspomnieć o biorącym w niej udział Ellisonie Onizuka – pierwszym Amerykaninem pochodzenia japońskiego w kosmosie.
W późniejszym dochodzeniu wyszło na jaw, że za katastrofę odpowiadały liczne nieprawidłowości techniczne i organizacyjne, a bezpośrednią przyczyną było nieprawidłowe działanie uszczelki (tzw. O-ring) w jednym z silników pomocniczych rakiety, które zostały osłabione przez bardzo niską temperaturę w dniu startu. Zawiodły one, zanim prom osiągnął pierwszy kilometr wysokości przy wznoszeniu. Raport tzw. Komisji Rogersa (przygotowany z udziałem zasiadającego w niej legendarnego fizyka Richarda Feynmana) ustalił ponadto, że ostrzeżenia inżynierów o ryzyku związanym z temperaturą zostały zignorowane przez decydentów NASA, co stało się ważną lekcją na przyszłość. Katastrofa wymusiła zawieszenie lotów kosmicznych na blisko trzy lata, przeprojektowanie rakiet pomocniczych, wprowadzenie licznych zmian technicznych, oraz – a w zasadzie przede wszystkim – poważną reformę procedur bezpieczeństwa w NASA.
Opracowanie: Elżbieta Kuligowska
Źródło: NASA, Aero-space.eu
Na zdjęciu:
Członkowie załogi STS-51L: w tylnym rzędzie od lewej do prawej: specjalista misji Ellison S. Onizuka, uczestniczka programu „Nauczyciel w kosmosie” Sharon Christa McAuliffe, specjalista ds. ładunku Greg Jarvis oraz specjalistka misji Judy Resnik. W pierwszym rzędzie od lewej: pilot Mike Smith, dowódca Dick Scobee specjalista misji Ron McNair.
