Czy w chaotycznie namagnetyzowanych obłokach także powstają gwiazdy?

Przez wiele lat naukowcy uważali, że linie sił pola magnetycznego otaczające nowo powstałe gwiazdy powinny być wysoce uporządkowane i zakrzywiać się w dużych odległościach od gwiazd. Jednak astronomowie badający dziś niebo za pomocą sieci radioteleskopów ALMA odkryli właśnie, że najprawdopodobniej jest inaczej!

Zaobserwowana przez nich, nowo narodzona protogwiazda jest okryta słabym i chaotycznym, nieuporządkowanym polem magnetycznym. W dodatku pole to znajduje się wyjątkowo blisko niej. Obserwacje te sugerują, że wpływ pól magnetycznych na formowanie się gwiazd może być znacznie bardziej złożony niż dotychczas sądzono.

ALMA (ang. Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) pomogła wykonać najdokładniejszą jak dotąd w historii mapę wysoce i zaskakująco słabego oraz turbulentnego pola otaczającego młodą gwiazdę o nazwie Ser-emb 8, znajdującą się w odległości około 1400 lat świetlnych od Słońca w obszarze gwiazdotwórczym Serpens. Jest to gwiazda pod wieloma względami zbliżona do wczesnego Słońca. Sieć radioteleskopów jest w stanie mierzyć słabe pola magnetyczne wewnątrz obłoków gwiazdotwórczych w bardzo niewielkich skalach dzięki precyzyjnemu mapowaniu rozkładu polaryzacji światła emitowanego przez obecne tam cząsteczki pyłu. Cząsteczki te mają tendencję do układania się wzdłuż linii sił pola, na skutek czego można je łatwo śledzić.

Poprzednie obserwacje z wykorzystaniem innych teleskopów wskazywały raczej na to, że silne pola magnetyczne wokół młodych gwiazd przybierają kształt klepsydry: ich linie wychodzą z pobliża powierzchni gwiazd i rozciągają się na wiele lat świetlnych wokół nich wewnątrz ogromnych obłoków molekularnych. Do tej pory nie było jednak wiadomo, czy faktycznie wszystkie nowe gwiazdy powstają w otoczeniu aż tak silnych pól.

ALMA być może właśnie znalazła odpowiedź na tak postawione pytanie. Wydaje się, że protogwiazdom mogą towarzyszyć także słabe i mniej uporządkowane pola. Co z tego wynika? Przede wszystkim możliwe jest, że gwiazdy tworzą się częściej niż myśleliśmy, a warunki sprzyjające temu procesowi są nieco mniej restrykcyjne. Wpływ pól magnetycznych na formowanie się gwiazd jest zatem mniej istotny niż dotychczas sądzono. Czy tak jest faktycznie? Potwierdzić mogą to dalsze obserwacje.


Czytaj więcej:



Źródło: alma.org

Zdjęcie: orientacja pola magnetycznego w otoczeniu protogwiazdy Ser-emb 8, zmierzonego interferometrem radiowym ALMA. Szary obszar odpowiada emisji pyłu na długościach fal  milimetrowych.
Źródło: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO); P. Mocz, C. Hull, CfA