Filary Stworzenia w wersji 3D

Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) zaprezentowało nowe dane dotyczące Filarów Stworzenia - mgławicy znanej ze słynnego zdjęcia z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a. Jednak tym razem zdjęcia uzyskano z naziemnego teleskopu VLT, a na dodatek pozwoliły na spojrzenie na obiekt w trzech wymiarach.

Miłośnicy astronomii zapewne pamiętają wykonane dwie dekady przez Teleskop Hubble'a temu zdjęcie. Widoczne na nim kolumny gazu i pyłu nazwano Filarami Stworzenia. Obiekt jest częścią rejonu gwiazdotwórczego o nazwie Mgławica Orzeł, znanego też jako Messier 16, albo M16. Odległośc od nas do M16 to około 7000 lat świetlnych. Mgławicę widać w konstelacji Węża.

Swój kształt przypominający kolumny Filary Stworzenia zawdzięczają niedawno narodzonym gwiazdom O oraz B, których intensywne promieniowanie ultrafioletowe i silne wiatry gwiazdowe powodują rozwiewanie materii dookoła. Obszary o większej gęstości gazu i pyły dłużej opierają się tej erozji, ale i tak w końcu zanikną. Naukowcy szacują masę materii zgromadzone w Filarach Stworzenia na 200 mas Słońca. Przy tempie utraty masy rzędu 70 mas Słońce na milion lat obiekt będzie istniał jeszcze przez nie więcej niż trzy miliony lat.

Nowe dane ze spektrografu MUSE na teleskopie VLT na Obseratorium Paranal pozwoliły na uzyskanie trójwymiarowego widoku na Filary Stworzenia. Udało się ustalić usytuowanie filarów w przestrzeni. Końcówka lewego filara jest skierowana w naszą stronę, a pozostałych w przeciwnym kierunku. Oprócz tego końcówka lewego filara jest po wpływem głównej części promieniowania od młodych gwiazd pobliskiej gromady NGC 6611 i dlatego wydaje się jaśniejsza.

Najnowsze obserwacje ujawniły przeoczone wcześniej dżety materii od młodej gwiazdy oraz wskazują na istnienie dwóch "ciężarnych" gwiazd w lewym i środkowym filarze.

Wyniki badań przedstawiono w pracy, którą opublikowano 30 kwietnia 2015 r. w czasopiśmie naukowym „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. W badaniach wzięli udział naukowcy z Niemiec i Włoch.

Więcej informacji:

Na zdjęciu:
Trójwymiarowa wizualizacja struktur w Filarach Stworzenia w obszarze gwiazdotwórczym Messier 16. Źródło: ESO/M. Kornmesser.