W Izraelu powstał pierwszy na Bliskim Wschodzie park ciemnego nieba

Droga Mleczna nad Kraterem Ramon

Pustynne obszary południowego Izraela od września posiadają status międzynarodowego parku ciemnego nieba. Jest to dopiero drugi obszar w Azji certyfikowany przez Międzynarodowy Związek Ciemnego Nieba.

Nowy park utworzony został na terenie Rezerwatu Natury Ramon Crater. Znajduje się w południowej części Izraela, zajmując obszar jednego z największych kraterów pochodzenia erozyjnego na świecie. Krater ciągnie się na obszarze ponad 40 km, a cały park zajmuje powierzchnię 1100 km2. Krater Ramon jest jedną z największych atrakcji turystycznych południowego Izraela, przyciagając ponad 300 tys. odwiedzających rocznie. Mogą oni korzystać z tutejszego rezerwatu przez 24 godziny na dobę przez okrągły rok.

Jedną z przyczyn, dla których utworzono obszar ochrony ciemnego nieba jest zróżnicowana fauna zamieszkująca południowy Izrael. Podzielić ją można na kilka grup ze względu na główny obszar zamieszkania. Położenie parku na styku trzech kontynentów sprawia, że miejscowe gatunki fauny są charakterystyczne dla Afryki, Europy i Azji. Ze zwierząt prowadzących nocny tryb życia, spotkać tu można typowe dla wschodniej Afryki gatunki: lamparta, hienę pręgowaną, karakala czy góralka przylądkowego. Nocną faunę regionu śródziemnomorskiego i Półwyspu Arabskiego reprezentują m.in.: gazela pustynna, lis piaskowy, biczogon egipski, kuropatwa pustynna, sęp płowy czy lokalna odmiana lisa rudego. Krater Ramon zamieszkuje również 10 gatuków nietoperzy, mocno wrażliwych na zanieszyczenie sztucznym światłem.

Rezerwat jest jednym z niewielu obszarów ochrony ciemnego nieba silnie powiązanych z astronautyką. Na jego terenie znajdują się miejsca upamiętniające ofiary kastastrofy wahadłowca Columbia, który uległ dezintegracji przy wejściu w ziemską atmosferę 1 lutego 2003 r. Wśród ofiar był Ilan Ramon, pierwszy Izraelski astronauta NASA, który obecnie ma status bohatera narodowego w Izraelu. Jego pamięci poświęcona jest niemal połowa budynku Centrum Wizyt rezerwatu, a także pomnik na najwyższym wzniesieniu w parku, dedykowany również pozostałym 6 członkom załogi wahadłowca. Dodatkowo, siedem wzgórz bazaltowych, które wznoszą się obok siebie na terenie krateru otrzymało nazwy po wszystkich siedmiu poległych astronautach.

Przy granicy rezerwatu znajduje się Obserwatorium Wise, jedyne w Izraelu profesjonalne obserwatorium astronomiczne. Zbudowane zostało w latach 70 ubiegłego wieku, na wysokości 875 m n.p.m. i jest administrowane przez Uniwersytet Telawiwski. Sercem obserwatorium jest metrowy teleskop, którego pracę wspomaga szereg innych, mniejszych instrumentów. Dzięki bardzo dobrym warunkom pogodowym, średnio ok. 240 nocy w roku wykorzystywanych jest na obserwacje, z czego 170 odznacza się całkowitym brakiem chmur.

Aby zachować naturalnie ciemne niebo dla astronomów pracujących w Obsererwatorium Wise, licznych gatunków nocnej fauny oraz setek miłośników astronomii i turystów spragnionych widoków gwiaździstego nieba, władze rezerwatu postanowiły podjąc kroki w celu ochrony nocnego krajobrazu. Po dokonaniu modernizacji większości źródeł sztucznego światła na terenie rezerwatu, a także po spełnieniu innych kryteriów stawianych przez Międzynarodowy Związek Cimenego Nieba (IDA), we wrześniu uroczyście powołano do życia międzynarodowy park ciemnego nieba na obszarze Krateru Ramona.

Obecnie średnia jasność nocnego nieba nad parkiem wynosi ok. 21,3 mag/arcsec2, a w najciemniejszych miejscach 21,7 mag/arcsec2. Władze rezerwatu prowadzą starania, aby bazy wojskowe sąsiadujące z parkiem również wprowadziły modernizację swojej sieci oświetleniowej, co przyczyni się do powstania jeszcze lepszych warunków obserwacyjnych. Nowo postały park jest drugim tego typu obszarem w Azji, po koreańskim Yeongyang Firefly Eco Parku, oraz jednym z kilkudzisięciu na całym świecie.

Więcej informacji:

Źródło: IDA

Na ilustracji: Droga Mleczna nad jednym z kempingów na terenie Krateru Ramon. Źródło: Wikimedia Commons.