Pogromca pyłu z ESO ujawnił ukryte gwiazdy

"Pogromca pyłu", czyli kryjący się pod tym ciekawym określeniem teleskop podczerwony VISTA, sfotografował mgławicę M87 i ukazał gwiazdy niewidoczne na fotografiach w świetle widzialnym. Zachęcamy aby spojrzeć na najnowszą składankę zdjęć mgławicy zaprezentowaną przez Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO).

Dział prasowy ESO potrafi czasem zaskoczyć tytułami swoich komunikatów. Pozostawiliśmy więc w naszej notatce niezmieniony tytuł określający mianem "pogromcy pyłu" jeden z teleskopów pracujących w Obserwatorium Paranal w Chile. Chodzi o 4,1-metrowy teleskop Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy (VISTA). Dzięki jego pomocy udało się wykonać ciekawe zdjęcia mgławicy M78.

Messier 87, czyli M87, to mgławica refleksyjna widoczna w konstelacji Oriona. Ten obłok gazu i pyłu znajduje się 1600 lat świetlnych od nas. Dostrzeżemy go już przy pomocy lornetki lub niewielkiego teleskopu niedaleko trzech gwiazd Pasa Oriona (nieco w górę i na lewo). Na zdjęciu z ESO mgławica M78 znajduje się w centrum fotografii, a po prawej widać jeszcze dodatkowo drugą mgławicą refleksyjną, NGC 2017. Wbrew nazwie M78, wynikającej z uwzględnienia tego obiektu w katalogu opracowanym przez francuskiego astronoma Charlesa Messiera, odkrywcą obiektu jest inny Francuz - Pierre Méchain. Dokonał tego w 1780 roku.

W świetle widzialnym M78 widoczna jest jako jako świecąca, lazurowa przestrzeń otoczona ciemnymi kosmykami. Kosmiczny pył odbija i rozprasza światło biegnące od młodych, niebieskich gwiazd znajdujących się wewnątrz mgławicy (stąd nazwa kategorii obiektu: mgławica refleksyjna). Jednak gdy spojrzymy na ten sam obiekt w zakresie fal podczerwonych, które potrafią lepiej penetrować obszary pyłu, widok jest zupełnie inny. Możemy dostrzec gwiazdy wcześniej ukryte. W centrum zdjęcia jasno świecą dwa niebieskie nadolbrzymy, nazwane HD 38563A oraz HD 38563B. Po prawej stronie widoczny jest także nadolbrzym rozświetlający mgławicę NGC 2071, zwany HD 290861.

Warto porównać sobie zdjęcia na poniższej składance fotografii, na której pokazano fragmenty mgławicy w zakresie widzialnym i w podczerwieni.



Porównanie fragmentów mgławicy M78 w zakresie widzialnym i podczerwonym. Zdjęcia w pierwszym z zakresów wykonano 2,2-metrowym teleskopem ESO, aw drugim - teleskopem VISTA. Źródło: ESO/Igor Chekalin.



Więcej informacji:

Na zdjęciu u góry:
Mgławice M78 oraz NGC 2017 sfotografowane przez teleskop VISTA w zakresie bliskiej podczerwieni. Źródło: ESO.