Wykryto supernową w odległości 10 mld lat świetlnych

Śmierć masywnej gwiazdy w odległej galaktyce przed 10 miliardami lat doprowadziła do powstania rzadko spotykanej supernowej, która - jak twierdzą obecnie astronomowie - jest jednym z najodleglejszych współczesnych odkryć w astronomii.

Potężna eksplozja, która była ponad trzykrotnie jaśniejsza niż 100 miliardów gwiazd w naszej Drodze Mlecznej, miała miejsce około 3,5 miliarda lat po Wielkim Wybuchu. Wykryta supernowa jest około 10 do 100 razy jaśniejsza niż typowa supernowa będąca w ostatnim stadium życia masywnej gwiazdy. Przesunięcie ku czerwieni dla nowego obiektu odnotowano na poziomie równym z = 1.861.

Obecnie uważa się, że supernowa typu I (SLSN-I) znana jako DES15E2mlf jest niezwykła. Początkowo została ona wykryta w listopadzie 2015 roku. W ramach współpracy z zespołem Dark Energy Survey (DES) przy użyciu 4-metrowego teleskopu Blanco w Obserwatorium amerykańskim w Cerro Tololo w Chile. Wykonano obserwacje mające na celu zmierzenie odległości i uzyskanie szczegółowych widm supernowej. Przeprowadzono je za pomocą spektrografu wielopłaszczyznowego Gemini na 8-metrowym teleskopie Gemini South.

Nowe obserwacje mogą dostarczyć badaczom cennych wskazówek co do cech gwiazd i galaktyk w trakcie formowania się samych gwiazd. Supernowe są ważne w zrozumieniu procesu ewolucji galaktyk, ponieważ ich wybuchy wzbogacają międzygwiazdowe obłoki gazu, z których później z kolei tworzą się nowe gwiazdy z elementami cięższymi nawet od helu (które astronomowie nazywają metalami). Uczeni jednak nadal nie wiedzą dokładnie, jakie gwiazdy powodują ich ekstremalną jasność lub jakie procesy fizyczne są za to odpowiedzialne.

"Ważne, aby wiedzieć, że w tamtych czasach wybuchały gwiazdy o ogromnej wielkości", powiedział Foley, adiunkt astronomii i astrofizyki w UC Santa Cruz. "To, co naprawdę chcemy poznać, to ocena różnic pomiędzy wybuchającymi wówczas supernowymi normalnymi, a tą niedawno odkrytą i nietypową. Jednak nie możemy tego teraz dokonać, ponieważ typowe supernowe są zbyt słabe, aby zobaczyć je z tej odległości."

Poprzednie obserwacje supernowej sugerowały, że zwykle znajdują się one w galaktykach o małej masie lub karłowatych, które są mniej wzbogacone w metale niż galaktyki bardziej masywne. Jednak z nowych badań wynika, że obiekt DES15E2mlf jest dość masywną, normalną galaktyką.

Opracował:
Adam Tużnik


Więcej informacji:


Na ilustracji: Obraz zaobserwowany przez aparaty (DECAM) zamontowanych na teleskopie Blanco 4-metrowym w dniu 28 grudnia 2015 r., kiedy to supernowa osiągnęła szczytową jasność. (Obserwatorzy: D. Gerdes i S. Jouvel). Źródło: news.ucsc.edu