LXI Olimpiada Astronomiczna 2017/2018 - ostatnie dni na nadesłanie rozwiązań

Do 16 października 2017 r. można nadsyłać rozwiązania pierwszej serii zawodów I stopnia szkolnej Olimpiady Astronomicznej. Zadania publikowaliśmy w "Uranii", są też dostępne w internecie.

Olimpiada Astronomiczna jest organizowana dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych.
Mogą w niej jednak także uczestniczyć rekomendowani uczniowie innych szkół.

W pierwszej serii zadań zawodów I stopnia należy nadesłać, do 16 października 2017 r., rozwiązania 2 zadań, dowolnie wybranych przez uczestnika spośród zestawu zawierającego 3 zadania. Uczniowie, którzy prześlą rozwiązania zadań pierwszej serii otrzymają na adres prywatny tematy drugiej serii oraz przydzielony im odpowiednio osobisty kod uczestnika. Zadania drugiej serii będą również zamieszczone, od 18 października 2017 r., na stronie internetowej olimpiady astronomicznej.

Z kolei rozwiązanie zadania obserwacyjnego należy przesłać wraz z rozwiązaniami zadań drugiej serii zawodów I stopnia, do 20 listopada 2017 r. Nadesłanie rozwiązania zadania obserwacyjnego jest warunkiem koniecznym dalszego udziału w olimpiadzie.

Rozwiązania zadań zawodów I stopnia należy przesłać za pośrednictwem szkoły pod adresem: KOMITET GŁÓWNY OLIMPIADY ASTRONOMICZNEJ, Planetarium Śląskie, 41-500 Chorzów, skr. poczt. 10, w terminach podanych w p. 3 i 5. Decyduje data stempla pocztowego. Do rozwiązania zadań należy dołączyć ankietę uczestnika olimpiady.

PIERWSZA SERIA ZADAŃ ZAWODÓW I STOPNIA

1.    Jakie warunki powinny być spełnione, aby szerokość pasa całko- witego zaćmienia Słońca, mierzona po powierzchni Ziemi, była możliwie największa? Oszacuj maksymalną wartość szerokości tego pasa. Potrzebne dane liczbowe wyszukaj samodzielnie.

2.    W połowie 2017 roku, w czasopiśmie Nature opublikowano arty- kuł o odkryciu wyjątkowo gorącej planety KELT-9b, okrążającej gwiazdę o symbolu KELT-9 z okresem 1,48 doby ziemskiej. Temperaturę panującą po dziennej stronie powierzchni tej planety oszacowano na 4600 K. Masa oraz moc promieniowania macierzystej gwiazdy wynoszą odpowiednio: M = 2,52 MSłońca = 5,01·1030 kg  i  L = 53 LSłońca= 2,04·1028 W.

Zakładając, że planeta obiega gwiazdę po okręgu, a powierzchnia planety ma cechy ciała doskonale czarnego, przedyskutuj, czy przytozone informacje pozwalają wysnuć wniosek, że planeta KELT-9b może być stale zwrócona jedną stroną ku macierzystej gwieździe – tzn. czy obrót planety wokół swojej osi może być zsynchronizowany z jej okresem obiegu wokół gwiazdy KELT-9.

3. Przyjmując, że Mars obiega Słońce w płaszczyźnie ekliptyki oraz że marsjański północny biegun niebieski znajduje się na sferze w połowie odległości pomiędzy Denebem (α Cyg) i Alderaminem (α Cep), określ, w jakich gwiazdozbiorach znajdują się marsjańskie odpowiedniki punktów równonocy i punktów przesileń oraz przez jakie gwiazdozbiory przebiega marsjański równik niebieski.

ZADANIE OBSERWACYJNE

Rozwiązanie zadania obserwacyjnego powinno zawierać: dane dotyczące przyrządów użytych do obserwacji i pomiarów, opis metody i programu obserwacji, standardowe dane dotyczące przeprowadzonej obserwacji (m.in. datę, czas, współrzędne geograficzne, warunki atmosferyczne), wyniki obserwacji i ich opracowanie oraz ocenę dokładności uzyskanych rezultatów. Wykonaną obserwację astronomiczną należy odpowiednio udokumentować.

1.    W odstępie jednej doby, w okolicach kwadry Księżyca, przeprowadź dwie obserwacje powierzchni naszego naturalnego satelity. Podczas każdej z obserwacji, na mapie Księżyca zaznacz położenia terminatora.

Na podstawie przeprowadzonych obserwacji oblicz, jaką część powierzchni tarczy Księżyca stanowi obszar  pomiędzy obydwoma położeniami terminatora. Wynik podaj w procentach całej powierzchni księżycowej tarczy.

Obserwacje przeprowadź korzystając z dowolnej mapy widocznej z Ziemi powierzchni Księżyca (np. znalezionej w internecie), której wydruk w formacie A4, wraz z zaznaczonymi terminatorami, dołącz do rozwiązania.

2.    Jako rozwiązanie zadania obserwacyjnego można nadesłać opracowane wyniki innych własnych obserwacji, prowadzonych w ostatnim roku.

INTERNETOWE ZADANIE OBSERWACYJNE

3.    Nieruchomym aparatem cyfrowym wykonaj fotografię flary Iridium (tzn. błysku dowolnego satelity z serii Iridium). Na wydruku zdjęcia zidentyfikuj trzy najjaśniejsze spośród zarejestrowanych gwiazd oraz określ współrzędne równikowe równonocne błysku. Plik zdjęcia w for- macie .jpg, jako element rozwiązania, prześlij pocztą elektroniczną na adres: olimpiada@planetarium.edu.pl.

Efemerydy flar Iridium, dla dowolnego miejsca obserwacji, można znaleźć na internetowej stronie: http://www.heavens-above.com.

Więcej informacji: